دیمانە

سەیران بایەزیدحووسەینی :ئایین و یاسا و کلتوور هۆکاری سەرکین بۆ توندوتیژی بەرامبەر بە ژنان.


” رۆژهەڵات نیوز” سەبارەت بە رەوشی ژنان وکۆمەڵگەی رۆژهەڵاتی کوردستان چاوپێکەوتنێکی لەگەل بەرێز خاتوو ” سەیران بایەزیدحووسەینی ” لە

ئەنجام داوە کە ئەمەش دەقی چاوپێکەوتنەکەیە..

رۆژهەڵات نیوز:  باورودۆخی ژنانی رۆژهەڵاتی کوردستان چونە لەئیستا دا؟

 سەیران بایەزیدحووسەینی : بە گشتی شیوەی هەڵسەنگاندنی باروودۆخی ئیستای ژنانیڕۆژهەڵات لەگەڵ کێ و لەگەڵ کەنگێ جێگای پرسیارە.

بەڵام ئەگە هەر لەگەڵ ژنانی ڕۆژهەڵات بێت و ئەڵحان لەگەڵ دوو تا سێ دەیە لەوەپێش بێت دەتوانم بڵێم :

لە بواری دەرس خوێندن و بەدەست هێنانی خوێندنی سەرەوە زۆر باش بوون و زۆریش سەرکەوتوو بوون ، کەڕێژەی دەرچوونی کچان لە هەمووڕشتەکان دا لە کونکووڕی ساڵانە دا بەڵگەی ئەو سەرکەوتنەیە.

لە بواری کار و سەربەخۆیی ئابووری دا دەبێ بڵێم بەنیسبەت ساڵان باشترە و کارکردنی ژنان وەک چالاکی و سەرکەوتن دەبیندرێ ، بەڵام نەبوونی دەرفەتی کار کردن بەهوێ مەحرومیەتی کووردستان زۆر لە ئاستێکی خوارەوە دایە.

 رۆژهەڵات نیوز: مکۆمەڵێک دیاردەی ناشیرین دەبینی بەرامبەر بەژنان لە رۆژهەڵاتی کوردستان هوکاری روو کردن لە ئەم رووداوانە چیە؟

 سەیران بایەزیدحووسەینی : لێرەدا تێکەڵاوییەک هەیە لە نێوان کێشەی ژنان ڕۆژهەڵات لەگەڵ کێشەی هەمووی ژنانی ئیران کە ئەویش بێڕێزی بەکەرامەتی ژنان و چەوسانەوە و بەستنەوەیان بەوەسیلەی فەرامینی ئایینی ،خوی لە قاڵبی وشەکانی غیرەت و نامووس و شەەف دا دییتەوە و سێبەری پیاوێک هەمیشە دەبێ بەسەریانەوەبێت  و لە ئەمر و نەهی وان دا بن.

کە تووندووتیژیەکانی بەرامبەر بە ژنانی تاران و ئیسفەهان گەیشتە ڕۆژهەڵاتیش و تیزاب رشتن بە ژنان کە حیجابیان بەباشیڕەعایەت نەکردووە.

 رۆژهەڵات نیوز: دیاردەی خوکوشتن و خۆسوتاندن لە کۆمەلگای رۆژهەلاتی کوردستان پەرەی سەندەوە هۆکارەکەی بۆ جی دەگەریتەوە

 سەیران بایەزیدحووسەینی : لە کۆمەڵگایەکی بریندار لەبواری جووڵانەوە لەگەڵ ژنان و نەناسینی حەق و حقوقیان چاوەڕوانی ئەوڕووداوە نەخوازراوانە دەکرێ.

بەڕاستی دەرکەی ئازادی ژنان هەم بەوەسیلەی ئەو چەند خاڵەی خوارەوە لێ داخراوە.

1_یاسا کە ژنان لە حاکمییەتی پیاوان دان و ئەویاسایەش کە نووسراوەی ئایینی ئیسلامە .

2_زاڵ بوونی کوڵتووری پیاوسالاری و بەتەنیا ژیانی کچێک دوای دایک و باب و دوای جیابوونەوەی لە ژیانی هاوبەش تەقریبەن مەحاڵە و دەبێ سێبەری باب و  برا و مێرد لەسەری ببێ.

3_نەبوونی سیستمێکی باش و پشتیوانی  لە ژنان بەهوی نەبوونی سەربەخۆیی ئابووری و لێستاندنەوەی منداڵان لە دایکیان .

ژنان وا لێدەکا هەموو دەرکەکانی هیوا و ئۆمێدیان لێ داخرێ و فشاری عەسەبی زۆر و خڕاپی باری ڕوحی بەردەوام، هۆکاری خۆسووتاندن و خۆخنکاندنیانە.

رۆژهەڵات نیوز: زۆر کەس ولایەن باس لەمافی ژنان دەکەن ئایا ئەمە بەشێوەیەک دروستکردنی جیاوازی رەگەزی نییە، لەکاتێکدا هەموو لایەک بڕوایان بە  مافەکانی مرۆڤ هەیە ؟

 سەیران بایەزیدحووسەینی :  بەدڵنیایەوە نا

هەرڕەگەزێک و هەر سنفێک و هەر ئینسانێک لە هەر تەمەنێک زووڵم و زۆری لێ بکردرێیان مافەکانی لە هەرلایەنێکەوە بەڕەوا نەناسرێ و حەق و حقووقیان نەپارێزرێ دەبێ پشتگیری لێ بکرێ.

منداڵان ،  ژنان ، بەساڵاچوان ، خوێندکاران و هتد دەبێ کار بۆ زانیاری بەدەست هێنان لەسەر چوارچێوەی مافەکانیان و چۆنییەتی بەدەست هێنانی بکەن.

بە پەی ئەوەی ژنانی کورد لە سێ بوعدی دین و یاسا و کلتوور لەفشار و تەنگنا دان ، بەدڵنیایەوە دەبێ کار بۆ ئازادکردنی ڕووحی بەستراویان بکرێ .

ئەوە هەم ئەرکە و هەم چاوەڕوانی.

 رۆژهەڵات نیوز: چەمکی فێمنیسم، چەمکێکی نوێیە لە کۆمەڵگای کوردیدا،تێگەیشتین کۆمەڵگای کوردی چونە بۆ ئەم چەمکە

 سەیران بایەزیدحووسەینی : بەدڵنیایەوە هەموو بابەتە تازەکان تووشی گرفتی چۆنییەتی باس کردنی بابەتەکە و کات و شوێنی و هەروەها ئەو کەسانەی تابڵۆی بابەتەکە بە دەستەوە دەگرن ، دەبن.

لەڕۆژهەڵاتی کووردستان ، لە سێ گۆشەی بەدبەختی ژنان دا ، یاساڕۆڵی سەرەکی بۆ پرووپاگەندە بۆ ئەو چەمکە گێڕا و قەدەغە کردنی و شیی نەکردنەوەی بابەتەکە و تێنەگیشتنی لەی و دەست بەستراوی لە لایەنیاسای ئیسلامییەوە ، هەموویان دەستیان دا دەستییەکتری تا ئەو چەمکە کە دەیتوانی بگاتە لووتکەییەکسانی مافەکانی ژن و پیاو بە تاڵترین شێوە چاوی لێبکردرێ.

 رۆژهەڵات نیوز: ئەوگوشارانەی کە لە سەر ژنان هوکارەکەی بۆ کام لەم لەیەن دەگەڕێتەوە، کۆمەڵگا یام پیاوسالاریی یان داب ونەریت

 سەیران بایەزیدحووسەینی : من چەوسانەوەی ژنانی ڕۆژهەڵات لە سێ گۆشە دا دەبینم. لە لووتکەی سێ گۆشەکەدا دیین و ئایین ڕۆڵی سەرەکی دەگێڕی و بناغەی بۆ دوو گۆشەیڕاست و چەپپی خوی داناوە کەیاسا و کلتوورە .کوولتورێک کە بە درێژخایەن لە لایەن خەڵکییەوە پەێڕەوی لێبکردرێ دەبێتە عوورف کە لە ئیران لە نەبوونی یاسا ، عوورف ڕۆڵی بەرچاو دەگێری.بەڵام کووڵتورە کە ئەو کۆمەڵگا پیاوسالارەی ساز کردووە  و بۆتە داب و نەرییت بۆ بەڕەوا ناسینی.

 رۆژهەڵات نیوز:  ئایا میدیاکانی رۆژهەڵات توانیویانە روشنبیری بڵاوبکەنەوە بۆ کەم کردنەوەی تندوتێژی بەرامبەر بە ژنان ژنان ؟

 سەیران بایەزیدحووسەینی : بەداخەوە نا. میدیاکان تەنیا لە قالبی ڕاپۆرتێکی تێروتەسەل لەسەر وردەکارییەکانیڕووداوەکانی تووندوتیژی قسان دەکەن. یارمەتی وەرنەگرتنی میدیاکان لە کەسانی شارەزا لە بواری رەوانشناسی و کۆمەڵناسی کە بتوانن خەسارناسی بابەتەکان بکەن  و حقووق دانەکان کە زانیاری بدەن بە ژنان لەڕێگای قانوونیەوە بتوانن مافەکانی خویان بناسن و بەڕبەستێک سازکەن بۆ دووپات نەبوونەوەیڕووداوە ناخۆشەکان کە سزاکان بناسن ، نەکراوە.

هەرچەند دەیتوانی باشترینڕۆڵی هەبێت .

 رۆژهەڵات نیوز: بەرای بەرێزتان پیویستە چێ بکرێت بۆ ئەوەی دادپەروەری راستەقینە دابین بکەین کۆمەڵگا دا؟

 سەیران بایەزیدحووسەینی : لە سەرەتاڕا دەبێ قۆناغی خۆمان بزانین. لە کویین و لەم قۆناغەدا چمان لە دەست دێت.

بەڵام دوو کێشەی سەرەکیمان هەیە :

1_نەبوونییاسای دادپەروەر کە مونتەبیق بێت بە ئوسوول و نیازی دوونیا

2_قانوونمەند نەبوونمان لە حوورمەت بۆیاسا

ئەگە قانوونمەند بین و یاسایەکی باشمان نەبێت هەر سەر ناکەویین و بەپێچەوانەشەوە ئەگە باشترین قانوونی دوونیامان بێت بەڵام لە نێو خەڵکی دا نەهادینە نەکرابێت و لە لایەن دام و دەستگاه دادپەروەرییەکانەوە ئیجرایی نەبێت ، هیچ کاراییەکی نابێت.جا ئەئیستا دەبێ لێکی دەیینەوە کە بەهوی وون بوونمان لە دەسەڵات دا تەنیا دەتوانین کار بۆ نەهادینە کردنییاسا و ڕێز لێنانی بکەین و پرووپاگەندە بۆ کۆمەڵگایەکییاساپەروەر کەیاسا لە کۆمەڵگا دا حاکمە ، بکەین.



30بینین‌‌‌
11/3/2019 10:41:00 PM
Print Friendly and PDF
1