10 . سەرماوەز . 2725
مالەوەهەواڵوتووێژوتارھێدلاینRoj- Techفرۆشگەسەبەتە 0

کۆنفرانسی ئاسایشی میونیخ کۆتایی پێهات و گومان و پرسیارەکان دەستیان پێکرد

کۆنفرانسی ئاسایشی میونیخ کۆتایی پێهات و گومان و پرسیارەکان دەستیان پێکرد
28 . ڕێبەندان . 2724

کورد و ڕۆژە ڕەشەکانی شەری یەکەمی جیهانی
موحسین جەڵدیانی
Preis: 17,80 €
Verfügbar: 1,00

شەست و یەکەمین کۆنفرانسی ئاسایشی میونیخ کۆتایی بە کارەکانی هێنا، کۆتایی ئەو کۆنفرانسە دەستپێکی چەندین پرسیاری زۆر گرنگە کە رەنگە کاریگەریی لەسەر داهاتووی ئورووپا، رۆژهەڵاتی ناوەراست و بگرە جیهانیش دابنێت.

هەر لەرۆژی یەکەمی کۆنفرانسەکەدا نیگەرانی و گومان و پرسیارەکان لەسەر داهاتووی جیهان دەستیپێکرد، ئەو کاتەی جی دی وەنس جێگری سەرۆککۆماری ئەمریکا هێرشی کردە سەر دیموکراسیی ئورووپا و رایگەیاند گەورەترین هەڕەشەی سەر دیموکراسییەکانی چین و رووسیا نیە، بەڵکوو کێشە لەناوخۆی ئەو وڵاتانەدایە. هەر هاوکات لەگەڵ کۆنفرانسەکە ئەمریکاییەکان رایانگەیاند، بەبێ بەشداری ئورووپاییەکان لە ریازی پایتەختی عەرەبستان لەگەڵ رووسەکان کۆدەبنەوەو گفتوگۆ لەسەر کۆتایی پێهێنانی شەڕی ئۆکرانیا دەکەن.

کیت کلارک، نوێنەری تایبەتی دۆناڵد ترەمپ بۆ کاروباری ئۆکرانیا لەپەراوێزی کۆنفرانسی ئاسایشی میونیخ گۆمەکەی زیاتر شڵەقاند و رایگەیاند بۆ کۆتایی هێنان بە شەڕ لە ئۆکرانیا راوێژ بە ئورووپاییەکان دەکەین، بەڵام بەهیچ شێوەیەک لەگفتوگۆکاندا بەشداریان پێ ناکەین.
هەر رۆژی سێیەمی کۆنفرانسەکە، نیگەرانیی ئورووپاییەکان لەسەر دۆخەکە گەیشتە ئاستێک کە بڕیارە سبەی یەکشەممە بەرپرسانی ئورووپا کۆبوونەوەیەکی بەپەڵە لە پاریس بکەن، بۆ ئەوەی قسە لەسەر گفتوگۆی ئەمریکا و رووسیا بەبێ ئەوان و سەردەمی دۆناڵد ترەمپ بکەن.

ئەگەرچی لەو سێ رۆژەی کۆنفرانسی میونیخ باسی سەرەکی شێوازی کۆتاییهێنان بە شەڕی ئۆکرانیا بوو، بەڵام دۆخی رۆژهەڵاتی ناوەراستیش یەکێک لەو پرسانە بوو، کە باسی زۆری لەسەر کرا. زۆرترین باسیش لەسەر دۆخی سوریای دوای نەمانی بەشار ئەسەد کرا. تەنانەت پانێلێکی تایبەت بە بەشداری ئەسعەد شێبانی وەزیری دەرەوەی ئێستای سوریا و هاکان فیدان وەزیری دەرەوەی تورکیا لەسەر دۆخی سوریای دوای بەشار ئەسەد کرا.

ئەو باسوخواستە لەکاتێکدایە کە یەکێک لەگرنگترین پرسەکان یەکلاکردنەوەو دارشتنەوەی پەیوەندی نێوان ئیدارەی خۆسەری باکوورو رۆژهەڵاتی سوریا (رۆژئاوای کوردستان) لەگەڵ دیمەشقە. وەزیرانی دەرەوەی تورکیا و سوریا لەسەر ئەوە هاوڕابوون کە لەگەڵ سیستەمێکی مەرکەزین بۆ سوریا و دەبێ هێزەکانی سوریای دیموکرات هەسەدە بەبێ مەرج تێکەڵی سوپای سوریا ببنەوەو هاکان فیدان گوتیشی نابێ یەپەگەو یەپەژەو پەیەدە لەسەر خاکی سوریا بمێنن. هەموو ئەو باسوخواستەش لەکاتێکدا لەسەر چارەنووسی رۆژئاوای کوردستان دەکرا، کە هیچ نوێنەرێکی باکوورو رۆژهەڵاتی سوریا (رۆژئاوای کوردستان) لەو کۆنفرانسەدا بەشدار نەبوو.

دۆخی غەزە، رۆڵی ئێران لە ناسەقامگیرکردنی ناوچەکەو پرسی ئەتۆمی ئێرانیش لەو تەوەرانە بوو کە کەمتر لەساڵی رابردوو، بەڵام هەر باسی لەسەر هەبوو. نوێنەرانی ئەمریکا و ئورووپا لەوەدا هاودەنگ بوون کە نابێ ئێران دەستی بە چەکی ئەتۆم رابگات و، دەبێ کۆتایی بە دەستێوەردانی میلیشیاکانی ئێران لەناوچە بهێندرێت، تەنانەت لەمیونیخ زۆر لایەن لەسەر ئەوەش هاوڕان بوون، کە نابێ چیتر ئێران لە ئێستا و داهاتووی سوریادا رۆڵ و پێگەی هەبێت.

سێ کورد لە شەست و یەکەمین کۆنفرانسی ئاسایشی میونیخ بەشدار بوون. نێچیروان بارزانی سەرۆکی هەرێمی کوردستان، پافل تاڵەبانی سەرۆکی یەکێتی نیشتمانی کوردستان و دکتور یونس بەهرام خەڵکی رۆژئاوای کوردستان. تەنیا نێچیروان بارزانی بەشدارییەکی فەرمی و پرۆتۆکۆڵی بووەو لەگەڵ بەشێکی زۆر لە سەرکردەکانی جیهانیش لەنێویاندا مارکۆ رۆبیۆ وەزیری دەرەوەی ئەمریکا کۆبوویەوە.
نێچیروان بارزانی ئەمرۆ یەکشەممە دوای تەواوبوونی کۆنفرانسەکە رایگەیاند کە دۆخی عێراق و هەرێمی کوردستانی بۆ سەرکردەکانی جیهان باس کردووەو بە وەزیری دەرەوەی ئەمریکاشی گوتووە کە هێشتا مەترسی داعش لە عێراق و سوریا ماوە، هەربۆیە داوایکردووە کە هێزەکانی هاوپەیمانان و بەتایبەت ئەمریکا بمێننەوە، بۆ ئەوەی لەبەرامبەر مەترسییەکانی داعش بوەستنەوە.