نگاهی دقیق‌تر به ۱۰ خواستهٔ ایران — و اینکه آمریکا ممکن است کدام‌ها را بپذیرد

منبع:Wall street journal
ترجمە: Rojhelatnews
نوشتە: Benoit Faucon

رئیس‌جمهور ترامپ گفت طرح ۱۰ ماده‌ای پیشنهادی ایران، نقطهٔ شروع گفت‌وگوها برای حل‌وفصل درگیری میان دو طرف است و آن را «مبنایی قابل‌کار برای مذاکره» توصیف کرد. اما این ۱۰ بند فاصلهٔ زیادی با موضع کاخ سفید در ماه فوریه، پیش از جنگ، دارد؛ زمانی که آمریکا خواستار برچیده شدن برنامهٔ هسته‌ای ایران و اعمال محدودیت بر موشک‌های بالستیک آن بود.

قرار است این مذاکرات، که در طول آتش‌بس دو هفته‌ای میان آمریکا و ایران انجام می‌شود، از روز جمعه آغاز شود. در ادامه، فهرست ۱۰ خواسته، همان‌گونه که رسانه‌های دولتی ایران منتشر کرده‌اند، همراه با تحلیل ما از چالش‌های هر یک آمده است.

۱. تضمین عدم تجاوز
این شرط برای پایان دادن به جنگ، اجتناب‌ناپذیر است. ایران به میانجی‌ها پیشنهاد داده که چین یا روسیه می‌توانند به‌عنوان ضامن عمل کنند.
یکی از پرسش‌ها این است که آیا اسرائیل، با توجه به اینکه این منازعه را نزاعی دائمی و موجودیتی با ایران می‌داند، با آن موافقت خواهد کرد یا نه.
با این حال، اسرائیل با آتش‌بس موافقت کرده و در هر کارزار نظامی آینده به حمایت نظامی آمریکا نیاز دارد؛ موضوعی که آزادی عمل آن را محدود می‌کند.
ایران همچنین با حملات موشکی خود به منطقهٔ گسترده‌تر، نوعی بازدارندگی ایجاد کرده که در صورت بروز درگیری تازه، می‌تواند آن را تکرار کند.

۲. ایران همچنان کنترل تنگهٔ هرمز را در اختیار خواهد داشت
این امتیاز، عقب‌نشینی بزرگی از سوی آمریکا خواهد بود؛ امری که منبع مهمی از درآمد و اهرم فشار جدید در اختیار ایران قرار می‌دهد.
ایران که عملاً این آبراه را مسدود کرده، در طول آتش‌بس بر رفت‌وآمد کشتی‌ها نظارت خواهد داشت و امیدوار است نظامی برای دریافت عوارض ایجاد کند.
برای متحدان عرب آمریکا در خلیج فارس، این سناریو کابوس‌وار است. مقام‌های آمریکایی، از جمله وزیر خارجه مارکو روبیو، گفته‌اند که قابل‌قبول نیست ایران بر این آبراه — که محل عبور یک‌پنجم عرضهٔ نفت جهان است — تسلط داشته باشد، اما ممکن است این وضعیت به یک واقعیت تثبیت‌شده تبدیل شده باشد.
ایران اکنون کنترل را در دست دارد، خواهان تداوم آن است و می‌تواند تنها با حملات گاه‌به‌گاه به کشتیرانی، این وضعیت را حفظ کند.

۳. پذیرش حق ایران برای غنی‌سازی اورانیوم
در ظاهر، این بند به ایران اجازه می‌دهد به تولید سوختی ادامه دهد که می‌تواند برای ساخت سلاح هسته‌ای به کار رود؛ در حالی که آمریکا خواستار پایان غنی‌سازی و برچیده شدن مراکز کلیدی هسته‌ای مانند نطنز، فردو و اصفهان بوده است.
اما ممکن است در این زمینه جای مانور وجود داشته باشد.
دورهای قبلی مذاکرات راه‌هایی را بررسی کرده‌اند که ایران بتواند به‌صورت نمادین حق غنی‌سازی را حفظ کند، اما تحت محدودیت‌های سخت‌گیرانه‌ای که خطرات آن را کاهش دهد.

۴. لغو همهٔ تحریم‌های اولیه
آمریکا گفته است اگر ایران با خواسته‌هایش دربارهٔ برنامهٔ هسته‌ای موافقت کند، محدودیت‌های اقتصادی را لغو خواهد کرد.
پایان دادن به ممنوعیت تجاری دیرینهٔ آمریکا — که از دههٔ ۱۹۸۰ برقرار بوده — می‌تواند راه را برای عقد قرارداد شرکت‌های آمریکایی با جمهوری اسلامی هموار کند؛ موضوعی که تهران در مذاکرات ماه فوریه آشکارا از آن استقبال کرده بود.
با این حال، سرمایه‌گذاران آمریکایی معمولاً به دلیل ریسک‌های سیاسی و همچنین ساختار اغلب فاسد و بسیار بوروکراتیک این کشور، نسبت به آن محتاط هستند.

۵. لغو همهٔ تحریم‌های ثانویه
اگر تحریم‌های اولیه برداشته شوند، ممنوعیت‌های آمریکا در زمینهٔ بانکداری و تجارت نفت با ایران نیز ممکن است کاهش یابد.
آمریکا به دلیل سلطه‌اش بر نظام مالی جهانی قادر است بر ایران فشار وارد کند و لغو این تحریم‌های موسوم به «ثانویه» می‌تواند جریان درآمدی تازه‌ای برای حمایت از اقتصاد آسیب‌دیدهٔ ایران ایجاد کند.

۶. لغو همهٔ قطعنامه‌های شورای امنیت
ایران به‌طور خاص خواهان آن است که شورای امنیت سازمان ملل، تحریم تسلیحاتی سال ۲۰۲۵ را لغو کند.
ممنوعیتی مشابه پیش‌تر برداشته شده بود، اما سال گذشته در پی افزایش نگرانی کشورهای اروپایی دربارهٔ ارسال موشک و پهپاد از سوی ایران به روسیه برای حمایت از جنگ اوکراین، دوباره اعمال شد.

۷. لغو همهٔ قطعنامه‌های شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی
این امتیاز برای ایران بسیار ارزشمند خواهد بود.
اما وادار کردن ایران به پایبندی به الزامات پیمان منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای، اهرم اصلی آمریکا برای مجبور کردن تهران به واگذاری ذخایر اورانیوم با غنای بالا نیز محسوب می‌شود.
لغو قطعنامه‌های آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، با توجه به مجموعهٔ پیچیده‌ای از مقررات و حوزه‌های قضایی شامل آمریکا، اتحادیهٔ اروپا، کشورهای منفرد اروپایی و سازمان ملل، بسیار پیچیده خواهد بود؛ امری که به تندروهای مخالف ایران فرصت زیادی برای اعتراض می‌دهد.

۸. پرداخت غرامت به ایران
بعید است آمریکا با این خواسته موافقت کند، اما ایران و میانجی‌ها ایدهٔ استفاده از عوارض عبور و مرور در تنگهٔ هرمز را به‌عنوان راهی برای تأمین هزینه‌های بازسازی مطرح کرده‌اند.
سایر کشورهای عربی نیز پیشنهاد داده‌اند از دارایی‌های مسدودشدهٔ نفتی ایران در قطر و دیگر نقاط برای تأمین مالی بازسازی ایران استفاده شود؛ ایده‌ای که ایران نسبت به آن گشوده است.

۹. خروج نیروهای رزمی آمریکا از منطقه
آمریکا پیش از جنگ، ۴۰ هزار نیرو در خاورمیانه داشت.
ترامپ خواهان کاهش این حضور بوده و پایگاه‌هایی را در سوریه و برخی پایگاه‌ها را در عراق تعطیل کرده است.
اما این پایگاه‌ها اکنون برای پادشاهی‌های حاشیهٔ خلیج فارس، که با ایران جسورتر مواجه‌اند، اهمیت بیشتری یافته‌اند.
امارات متحدهٔ عربی پیش‌تر اعلام کرده که روابط امنیتی خود با آمریکا را دوچندان خواهد کرد.
تحلیلگران می‌گویند پایان جنگ احتمالاً نقش مداوم آمریکا در منطقه را ضروری خواهد ساخت.

۱۰. آتش‌بس در همهٔ جبهه‌ها، از جمله علیه حزب‌الله در لبنان
اسرائیل از پذیرش این خواسته خودداری کرده و بعید است متقاعد شود که در چارچوب مذاکرات، حملات خود را متوقف کند.
ایران در سه سال گذشته، در حالی که اسرائیل متحد لبنانی‌اش حزب‌الله، حماس در غزه و حوثی‌های یمن را هدف قرار داده، تا حد زیادی کنار ایستاده است؛ بنابراین بعید است این مسئله به مانعی برای توافق تبدیل شود.

Artikel von im selben kategorie

چرا محاصرهٔ ایران کارساز نیست

نگاهی دقیق‌تر به ۱۰ خواستهٔ ایران — و اینکه آمریکا ممکن است کدام‌ها را بپذیرد

وال ستریت ژورنال: سرنگونی حکومت ایران، تنها راە پایان دادن خطر

نگاهی به سازوکار عوارض‌گیری تهران

اطلاعات حقوقیسیاست حفظ حریم خصوصیتنظیمات کوکیشرایط و قوانینحق انصرافارسال و پرداخت

all rights reserved for Hansa Digitall System Version: 2.1.8