9.اردیبهشت.1405
خانهخبرگزارشتحلیلمصاحبهمقالهتاریخفرهنگورزشتیتر اخبارفروشگاهCat 0تماس

ضربه تورم به سبد خرید خانوار ایرانی؛ خداحافظی با سفر و لباس جدید

ضربه تورم به سبد خرید خانوار ایرانی؛ خداحافظی با سفر و لباس جدید
24.فروردین.1405


مرکز آمار ایران نرخ تورم نقطه‌به‌نقطه در اسفند ۱۴۰۴ را ۷۱.۸ درصد اعلام کرد؛ رقمی که در کنار جزئیات گروه‌های کالایی، از تغییر محسوس الگوی مصرف خانوارهای ایرانی در مواجهه با فشارهای اقتصادی حکایت دارد.

بر اساس داده‌های منتشرشده، بیشترین میزان افزایش قیمت در میان گروه‌های مصرفی به دخانیات با ۱۲۵.۱ درصد و خوراکی‌ها با ۱۱۲.۵ درصد اختصاص دارد؛ آماری که نشان‌دهنده تداوم تقاضا برای کالاهای ضروری و روزمره است. در مقابل، نرخ تورم در گروه پوشاک و کفش ۵۶.۹ درصد و در بخش تفریح و بهداشت ۶۰.۸ درصد ثبت شده که فاصله قابل‌توجهی با بخش خوراکی‌ها دارد.

این شکاف معنادار در نرخ تورم گروه‌های مختلف، به باور کارشناسان، بازتابی از تغییر اولویت‌های هزینه‌ای خانوار ایرانی است؛ به‌گونه‌ای که سهم هزینه‌های مربوط به خوراک و نیازهای اولیه افزایش یافته و در مقابل، بودجه اختصاص‌یافته به تفریح، سفر و خرید پوشاک به شکل محسوسی کاهش پیدا کرده است.

خوراکی‌ها؛ آخرین گزینه برای حذف از سبد خرید
بررسی داده‌ها نشان می‌دهد که خانوارها حتی در شرایط جهش شدید قیمت‌ها، امکان حذف اقلام خوراکی از سبد مصرفی خود را ندارند و ناگزیر بخش بیشتری از درآمد خود را صرف تأمین نیازهای اولیه می‌کنند. استمرار این تقاضا، یکی از عوامل اصلی ثبت تورم سه‌رقمی در بخش خوراکی‌ها عنوان می‌شود.

در مقابل، کالاها و خدماتی مانند پوشاک، کفش، سفر و تفریح که از کشش قیمتی بالاتری برخوردارند، بیش از سایر بخش‌ها تحت تأثیر کاهش تقاضا قرار گرفته‌اند. به بیان دیگر، افزایش قیمت‌ها موجب شده بسیاری از خانوارها این اقلام را از سبد هزینه‌های خود حذف یا به حداقل برسانند.

بازار چه می‌گوید؟
شواهد میدانی نیز با آمارهای رسمی همخوانی دارد. فعالان بازار می‌گویند فروشگاه‌های مواد غذایی، سوپرمارکت‌ها و مراکز عرضه محصولات پروتئینی و میوه، با وجود کاهش حجم خرید، همچنان مشتریان روزانه خود را حفظ کرده‌اند.

در مقابل، در بازار پوشاک، بوتیک‌ها و همچنین آژانس‌های مسافرتی، کاهش محسوس مراجعه مشتریان و افت تقاضا به‌وضوح دیده می‌شود.

کاهش سفر و خرید پوشاک در سال‌های اخیر
در همین راستا، رئیس گروه آمارهای اجتماعی و فرهنگی مرکز آمار ایران اعلام کرده است که طی سال‌های ۱۳۹۷ تا ۱۴۰۴ حدود ۳۰ درصد از حجم سفرها در کشور کاهش یافته است. این آمار بر اساس شاخص‌هایی نظیر وضعیت ناوگان حمل‌ونقل، رزرو مراکز اقامتی و سایر داده‌های مرتبط به دست آمده است.

همچنین گزارش‌ها از افت ۲۰ تا ۳۰ درصدی خرید پوشاک و کفش در یک دهه اخیر خبر می‌دهند؛ روندی که با آمار تورم پایین‌تر این بخش نسبت به خوراکی‌ها، تصویر روشنی از تغییر سبد مصرفی خانوار ایرانی ارائه می‌دهد.

به نظر می‌رسد در شرایط تورم بالای ۷۰ درصد، اقتصاد خانوار بیش از هر زمان دیگری بر تأمین نیازهای اولیه متمرکز شده و هزینه‌های غیرضروری به پایین‌ترین سطح خود رسیده است.