روزنامه گاردین در تحلیلی درباره تفاهمنامه اخیر میان ایران و آمریکا نوشت که این سند را نباید یک توافق جامع هستهای تلقی کرد، بلکه بیشتر چارچوبی برای پایان دادن به تنشهای نظامی و آغاز دور جدیدی از مذاکرات دانست.
به نوشته گاردین، طرفین در حالی به این تفاهم دست یافتهاند که بسیاری از موضوعات کلیدی از جمله سطح غنیسازی اورانیوم، سرنوشت نهایی ذخایر مواد هستهای، نحوه راستیآزمایی تعهدات و دامنه رفع تحریمها همچنان حلنشده باقی مانده است و قرار است در مذاکرات آتی مورد بررسی قرار گیرد.
این روزنامه گزارش میدهد که بر اساس مفاد اولیه تفاهم، ایران با نظارت بیشتر آژانس بینالمللی انرژی اتمی بر فعالیتهای هستهای خود موافقت کرده است، اما در عین حال موفق شده برخی خطوط قرمز خود از جمله باقی ماندن ذخایر اورانیوم در داخل کشور را حفظ کند.
گاردین همچنین مینویسد که آمریکا در مقابل، مسیر کاهش تدریجی فشارهای اقتصادی و ازسرگیری بخشی از صادرات نفت ایران را پذیرفته است، هرچند اجرای کامل این تعهدات به پیشرفت مذاکرات و پایبندی تهران به مفاد توافق وابسته خواهد بود.
این روزنامه بریتانیایی تأکید میکند که یکی از مهمترین اهداف توافق، جلوگیری از گسترش درگیریهای منطقهای و تضمین امنیت مسیرهای انرژی، بهویژه تنگه هرمز، بوده است. از نگاه تحلیلگران، نگرانی از پیامدهای اقتصادی یک درگیری گسترده در خاورمیانه، از عوامل اصلی تمایل دو طرف به مصالحه بوده است.
با این حال، گاردین خاطرنشان میکند که منتقدان در آمریکا معتقدند واشنگتن پیش از دریافت تضمینهای فنی قطعی درباره برنامه هستهای ایران، امتیازهای اقتصادی قابل توجهی ارائه کرده است. در مقابل، حامیان توافق استدلال میکنند که بدون چنین گامهایی امکان آغاز روند دیپلماتیک وجود نداشت.
گاردین در جمعبندی خود نتیجه میگیرد که تفاهمنامه کنونی نه یک پیروزی کامل برای تهران است و نه برای واشنگتن؛ بلکه تلاشی برای متوقف کردن یک بحران و خریدن زمان برای دستیابی به توافقی پایدارتر در آینده محسوب میشود. موفقیت یا شکست این روند، به نتایج مذاکرات هفتههای آینده بستگی خواهد داشت.